Wednesday, 13 July 2016 09:57

mosquito

မိုးဦးဝႆန္ ေလမိုးမွန္ျပီဆိုမွျဖင္ ့ ေျခာက္ေသြ ့ႏြမ္းေရာ္ေနတဲ ့ သစ္ပင္ပန္းမန္ေတြကလည္း ဖူးၾကပြင့္ ၾက၊ ေႏြတစ္ေလွ်ာက္မွာ ေသမေလာက္အပူကို ရင္ဆိုင္ခဲ ့ရတဲ ့ လူေတြကလည္း ေအးျမတဲ ့ မိုးစက္ေတြကို စြဲမက္ႀကဳိဆိုၾက ရႊင္ျမဴးစရာေပါ ့။ ဒါေပမဲ ့ သဘာဝတရားက ရက္စက္လြန္းပါတယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်ိန္မၾကာလွတဲ ့ မိုးဦးအစမွာ အားလံုးကို ေျခာက္လွန္ ့လာတဲ ့ “ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး “ က ၿခိမ္းေျခာက္လာေတာ ့ တာပါပဲ။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ဆိုတာ
-----------------------------------------

ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး Dengue ေၾကာင္ ့ျဖစ္ရတာပါ။ အဲဒီပိုး လူကိုယ္ထဲေရာက္ျပီး ေရာဂါျဖစ္ဖို ့ကလည္း Aedes ဆိုတဲ ့ ျခင္က်ား က ေရာဂါရွိသူကိုကိုက္ ၊ ပိုးကိုသယ္ေဆာင္ ၊ ေနာက္ထပ္လူေကာင္းကို ကိုက္ခ်ိန္မွာ အဲဒီပိုးေတြ ေနာက္လူထဲ ထည္ ့ေပးခဲ ့တာကေန ကူးစက္ခံစားၾကရတာေပါ ့။ ျခင္က်ားက ေန ့ဖက္မွာ အကိုက္မ်ားတဲ ့ျခင္ျဖစ္ေပမဲ ့ တစ္ေန ့ လံုးကိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ျခင္က်ားနဲ ့ပတ္သက္ျပီး ေနာက္ထပ္တိုးလာတဲ ့ စိုးရိမ္စရာတစ္ခုက အမည္ဆုိးနဲ႔ ေခတ္စားလာတဲ ့ ဇီကာ Zika ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကိုလည္း သူကပဲသယ္ေဆာင္တာမို ့ပါ။ ဇီကာ ပိုးကကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာ ျဖစ္ရင္ ေခါင္းေသး၊ ဦးေႏွာက္ေသး ဥာဏ္ရည္မမီတဲ ့ Microcephaly ကေလးေတြေမြးေစပါတယ္ ။
ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါက အသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္ဆိုေပမယ့္ အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏိုင္သလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ ့ ၅ နွစ္က ၉ ႏွစ္ ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတာလို ့ဆိုပါတယ္။
တကယ္ေတာ ့ တစ္နွစ္ပတ္လံုး အမ်ားဆံုးျဖစ္တာကေတာ ့ မိုးရာသီမွာပါ။ ေၾကာက္စရာေကာင္းေပမဲ ့ စနစ္က်ကာကြယ္ ကုသတာေတြကေန ေရာဂါ လကၡဏာသက္သာေအာင္၊ အေသအေပ်ာက္နည္းေအာင္ လုပ္လို ့ရပါတယ္။ အထူးသတိျပဳရမွာကေတာ ့ ကပ္ေရာဂါအသြင္နဲ ့ ကူးစက္ျပီး ဧရိယာတစ္ခုအတြင္းမွာ တျပိဳင္နက္ အမ်ားၾကီး ျဖစ္လာရင္ အေတာ္ေလး ထိန္းခ်ဳပ္ရခက္ၿပီး လူနာေတြေရာ၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြပါ ေသြးပ်က္ၾကရတယ္ဆိုတာပါပဲ။

ေရာဂါလကၡဏာ
---------------------------
အဖ်ားက အဓိက လကၡဏာပါ။ ၂ ရက္ကေန ၇ ရက္ေလာက္အထိဖ်ားမယ္၊ အဖ်ားက ျပင္းပါတယ္။ အပူခ်ိန္ ၁၀၂ ံ ဖာရင္ဟိုက္ အထက္ေလာက္မွာ တသမတ္ရွိေနတတ္တာပါ။ ပ်ိဳ ့အန္တာ၊ ကိုယ္ေပၚမွာ အနီစက္ေတြထြက္တာ စတဲ ့လကၡဏာေတြျဖစ္လာပါမယ္။ ေရာဂါရဲ ့ သေဘာအရ ကိုယ္တြင္းမွာ ေသြးယိုစိမ္ ့ မႈေတြျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင္ ့ ၃ ရက္ ကေန ၅ ရက္အတြင္း ေသြးလန္ ့ လကၡဏာေတြေပၚလာတတ္ပါတယ္။ အသက္အႏၱရာယ္ေပးတာကလည္း အဲဒီအေျခအေနပါဘဲ။ေသြးယိုစိမ္ ့ တာလြန္ကဲတဲ ့ တုပ္ေကြးေရာဂါေပါ ့။
ေသြးလန္ ့အႀကဳိ လကၡဏာေတြကေတာ ့ ရုတ္တရက္အဖ်ားက်သြားၿပီး ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားေတြ ေအးစက္လာတာ၊ အဖ်ားက်ေပမဲ ့ မွိန္းေနတာ ဒါမမဟုတ္ ဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္လာတာ၊ ဗိုက္နာတာ၊ ႏွာေခါင္းေသြးယို၊ အန္တဲ ့အခါ အညိဳေရာင္ (ေကာ္ဖီ မွုန္႔ေရာင္ အမဲစက္ေလးေတြ ) ေတြပါတာ၊ ဝမ္းမည္းမည္းေတြသြားတာေတြေပါ ့။ အဲဒီအခ်ိန္မွာေတာ ့ ေဆးရံုေဆးခန္းကို အေရးေပၚသြားရမယ္ဆိုတာ သတိျပဳပါ။
ေရာဂါကိုသိႏိုင္ဖို ့
-----------------------------
ဒီလိုရာသီမွာ အထက္က လကၡဏာမ်ိဳးေတြနဲ ့ဖ်ားၿပီဆိုရင္ ဆရာဝန္နဲ ့ ျပသစမ္းသပ္မႈခံယူပါ။ ဆရာဝန္က Hess Test ေခၚတဲ ့ လက္မွာ အနီစက္ေလးေတြေပၚေပါက္မႈကို အၾကမ္းအားျဖင္ ့စမ္းသပ္ေပးျပီး အခု ဆိုရင္ အျမန္စစ္ေဆးလို ့ရတဲ ့ Rapid Test Kit ေလးေတြနဲ ့ စမ္းသပ္ျပီး ေသြးလြန္တုပ္ေကြး သံသယလူနာကို သတိမူမိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးပါလိမ္ ့မယ္။

MosquitoCartoon2

ေရာဂါ ရွိတယ္လို ့ သံသယျဖစ္တဲ ့အခါ
--------------------------------------------------
ေရာဂါ လကၡဏာလိုက္ျပီး အဆင္ ့ေတြခြဲထားသလို အဆင္ ့လိုက္ျပီး ကုသနည္းေတြလည္းကြဲျပားပါတယ္။ ေရာဂါရွိေနတယ္ လို ့ သံသယျဖစ္စ အဆင္ ့ဆိုရင္ အိမ္မွာပဲ ကုသလို ့ ရတာေတြရွိပါတယ္။ သာမန္အဖ်ား အဆင္ ့ေပါ ့။ ကိုယ္ပူရင္ေရပတ္တိုက္၊ အရည္ေတြဆံုးရံႈးတာျဖည္ ့စြက္ဖို ့ ဓာတ္ဆားလို အရည္မ်ားမ်ားတိုက္ ( အညိဳေရာင္ အရည္ေတြေတာ ့ေရွာင္ပါ၊ အန္တဲ ့အခါ တိုက္တဲ ့အရည္နဲ ့ ေသြးယိုစိမ္ ့မႈခြဲမရျဖစ္တတ္လို ့ပါ)၊ ပါရာစီတေမာ အပူက်ေဆးကိုသာ အညႊန္းနဲ ့လိုက္ၿပီး အသက္ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေပၚမူတည္ တိုက္ေကြ်းလို ့ရပါတယ္။ တျခား အပူက်၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ ့ အက္စ္ပရင္၊ အင္နာဂ်က္ဆင္ ေဗာ္ထရင္ နဲ႔ အခ်ိဳ႕တိုင္းရင္းေဆး ေတြက ေသြးယိုစိမ္ ့မႈျဖစ္ေစလို ့ လံုးဝေရွာင္က်ဥ္ရမွာပါ။

အဲဒီအဆင္ ့ထက္ပိုလို ့ ေသြးယိုတဲ ့လကၡဏာ ေတြျဖစ္လာရင္ ( ႏွာေခါင္းေသြးယိုတာ၊ ေကာ္ဖီေရာင္အန္တာ၊ ဝမ္းမည္း သြားတာ စတာေတြနဲ ့ ေသြးလန္ ့လကၡဏာေတြရွိလာရင္) ၊ တိုက္သမွ် ေကြ်းသမွ် ဘာမွ လက္မခံ ျပန္ျပီးအန္ေနရင္၊ ေဆးရံုေဆးခန္းမွာ တင္ျပီး အနီးကပ္ ၾကည့္ရႈကုသရမယ္ဆိုတာေတာ ့ သတိျပဳပါ။ သာမန္ ဓာတ္ဆားရည္ေတြသြင္းတာမ်ိဳးကေန ေသြးသြင္းရတဲ ့ အထိ အဆင္ ့ဆင္ ့ကုသသြားရပါတယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက အႏၱရာယ္မ်ားတယ္၊ ေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္ဆိုတာကို လက္ခ့ံရမွာ ျဖစ္သလို ကုသေပ်ာက္ကင္းစရာေဆးဝါးမရွိတာလည္း သတိထားရပါမယ္။ ဒါေပမဲ ့ တကယ္တမ္းလိုအပ္တဲ ့ ကာကြယ္ေရးျဖစ္တဲ ့ ျခင္က်ား ႏွိမ္နင္းေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ ပိုးေလာက္လန္းႏွိမ္နင္းေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္တာကလည္း ထိေရာက္တဲ ့ ကာကြယ္နည္းဆိုတာ လက္ခံၿပီး တစ္ဦးခ်င္း၊ တစ္အိမ္ခ်င္း က အိမ္တြင္း နဲ ့ပတ္ဝန္းက်င္ သန္ ့ရွင္းေရးကို သတိမူေဆာင္ရြက္ၾကရင္ ေသာကေတြ ေလ်ာ ့နည္းေစမွာ အေသအခ်ာဘဲလို ့ ထပ္ေလာင္းတိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ။

36090 Box Mosquito Net Double 2

ကာကြယ္ေရး
---------------------------------------
ဒီေရာဂါ အဓိကျဖစ္တာက ျခင္ကိုက္လို ့ ဆိုတာ သိထားရင္ ျခင္အနၱရာယ္ကာကြယ္တာက ေရာဂါကာကြယ္ျပီးသားဆိုတာ အလြယ္ေလးမွတ္ရံုပါပဲ။ ့ လုပ္စရာက မ်ားမ်ားစားစား မဟုတ္ပါဘူး။ ျခင္ေပါက္ပြားမႈေလ်ာ ့ပါးဖို ့၊ ျခင္မခိုလႈံႏိုင္ဖို ့ နဲ ့ ျခင္ကိုက္မခံရဖို ့ အဓိက ထားလုပ္ေဆာင္ဖို ့သာလိုတာပါ။

(၁) အိမ္တြင္း၊ အိမ္ျပင္ မွာရွိတဲ ့ေရထည္ ့ထားတဲ ့ ေရစည္၊ေရအိုးေတြ၊ ေရတင္က်န္ႏိုင္တဲ ့ ကားတာယာေဟာင္းလိုမ်ိဳးေတြကို ျခင္ မဝင္ေအာင္ ဖံုးအုပ္ထားရပါမယ္။ ေသာက္ေရ၊ သံုးေရခြက္ေတြ၊ ေရစည္ေရအိုး ၊ ဘုရာပန္း၊နတ္ပန္း အိုးေတြ အတြင္းပိုင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ ပြတ္တိုက္ေဆးၾကာၿပီး သြန္ပစ္တာ၊ ေရရွားပါးတဲ ့ ေနရာေတြဆိုရင္ ပိုးေလာက္လန္းေတြ ့တဲ ့ေရေတြကို ေနာက္ထည္ ့ ့စရာတစ္ခုအထဲ ေျပာင္းျပီး လဲလွယ္ေပးတာမ်ိဳး တစ္ပတ္မွာ ၂ ႀကိမ္ေလာက္လုပ္ေပးရပါမယ္။

(၂)အိမ္ျပင္ပ ဝန္းက်င္မွာရွိတဲ ့ ဗူးခြံ၊ ပုလင္းခြံေတြ စြန္ ့ပစ္ပစၥည္းေတြ ေျမျမွဳပ္ပစ္သင္ ့တာပါ။ အသံုးမျပဳတဲ ့ အိုး၊ခြက္ေတြ ေမွာက္ထားဖို ့လည္းလိုပါတယ္။

(၃) ျခင္ကိုက္တာ ကာကြယ္ဖို ့ အကၤ် ီ၊ေဘာင္းဘီ အရွည္ေတြဝတ္ဆင္တာမ်ိဳး လုပ္သင္ ့သလို ေန ့၊ည မေရြး ္ ျခင္ေထာင္နဲ ့ အိပ္ရပါလိမ္ ့မယ္။

(၄) ေရလဲလွည္ဖို ့ခက္တဲ ့ အုတ္ကန္၊ ေရစည္၊ေရကန္ေတြမွာေတာ ့ ပိုးေလာက္လန္း စားတဲ ့ ငါးမ်ိဳးေတြထည္ ့ တာ ဒါမွမဟုတ္ ပိုးေလာက္လန္း ေသေစတဲ ့ Abate ေခၚတဲ ့ ေဆးခတ္တာမ်ိဳး လုပ္ရပါတယ္။

ျခင္ေဆးမႈတ္ျခင္း
--------------------------
ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္တာ ေသခ်ာတဲ ့ လူနာရွိရာ အိမ္၊ ေက်ာင္း စတာေတြရဲ ့ ကိုက္ ၁၀၀ ဝန္းက်င္က အိမ္ေတြကို ျခင္ေဆးမႈတ္ရင္ ေလာေလာဆယ္ရွိေနတဲ ့ ေရာဂါပိုးသယ္ေဆာင္ထားတဲ့ ျခင္ေတြကိုေသေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ ့ အဲဒီေဆးမႈတ္တဲ ့ အာနိသင္က နာရီပိုင္းသာ ခံတတ္တာမို ့ ေဆးမႈတ္ၿပီး ပိုးေလာက္လန္းနွိမ္နင္းေရး မလုပ္လို ့မရဘူးဆိုတာေတာ ့ သတိေပးပါရေစ။

pest

 

Read More About Health Articles Here


Read times
Rate :
(0 votes)

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.